----- وب سایت سرپرستی روزنامه اطلاعات استان اصفهان
بحران آب و سرنوشت تمدن

بحران آب و سرنوشت تمدن

بحران آب و سرنوشت تمدن

تغییرات اقلیمی باعث شده است تا میزان بارندگی های کشور در 50 سال گذشته به طور متوسط 50 میلیمتر کاهش یابد.
 فصل پاییز به پایان رسید و طبق معمول وارد زمستان شدیم ولی با گذشت 3 ماه از آغاز فصل آبی جاری ( از مهر امسال تا مهر سال آینده) در بیشتر استان های کشور از بارندگی های متداول خبری نبوده است و  می توان گفت پاییز بی بارشی داشتیم و کشورمان از لحاظ آب همچنان در مضیقه است.
مردم چشم به آسمان دوخته اند و امیدوارند تا بارش های آسمانی در 3 ماه پایانی سال بر سرزمین ایران که چند سالی است خشکسالی بر آن حکمرانی می کند، ببارد و کم آبی ها جبران شود.
 بر خلاف گذشته که بارش برف سنگین و پیاپی و سرما و یخبندان های صبحگاهی و لغزندگی کوچه و خیابان ها، مدارس را به تعطیلی می کشاند و سبب خوشحالی دانش آموزان و شادی کشاورزان می شد، چند سالی است که آلودگی هوا بر بسیاری از شهرهای کشورمان سایه انداخته و موجب تعطیلی مدارس کلانشهرهای کشورمان شده است و می شود.
 اینکه چرا کشورمان به چنین سرنوشتی دچار شده خود موضوع مفصلی است ولی به طور خلاصه می توان گفت مهمترین عامل بی توجهی به توان تاب آوری اقلیم و ظرفیت طبیعی هر منطقه از کشورمان بوده است.
 وقتی در حوزه مهندسی به اقلیم توجه نمی شود و تصور مهندسان ما بر این است که با وجود انرژی ارزان قیمت توجه به اقلیم در ساخت و سازها بی معنا است و بر مبنای همین تصور در مناطق گرمسیری و در مناطق سرد سیری کشورمان که دو اقلیم متفاوت است یک نوع ساختمان با یک نوع معماری ساخته می شود.
 هر اقلیمی یک ظرفیت طبیعی دارد و اگر بیش از ظرفیت طبیعی هر اقلیمی بارگذاری کنیم آن اقلیم قطعا در نهایت دچار بحران خواهد شد.
 جمعیت شهر اصفهان هیچ وقت بیش از یک میلیون نفر نبوده است اما به صرف انتقال آب و برق و ساخت جاده و ساخت کارخانه های متعدد و غیره، جمعیت این شهر از 2 میلیون نفر فراتر رفته و اکنون دچار مشکلات زیست محیطی شده است.
 تغییرات اقلیمی باعث شده است تا میزان بارندگی های کشور در 50 سال گذشته به طور متوسط 50 میلیمتر کاهش یابد و علاوه بر آن دمای هوا نیز در این مدت 1.5 درجه افزایش یافته است این در حالی است که کشورمان در منطقه گرم و خشک قرار دارد.
 در چند سال گذشته اغلب دریاچه ها و رودها مثل زاینده رود و پریشان و جازموریان و تالاب گاوخونی که موجب تلطیف هوا و تامین آب مورد نیاز مردم منطقه می شد، کم کم خشک شده اند و خود به کانون گرد و غبار و به عبارتی کانون بحران زا مبدل گشته اند.
 امروزه بحران آب مهمترین و اولین مساله کشور است و اگرچه پیامدهای آن بسیاری از مناطق کشور را درگیر خود کرده است اما با همین روال دیر یا زود گریبانگیر تک تک شهرهای کشورمان خواهد شد و مردم از پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن مصون نخواهند بود.
 اما تا وقتی مردم بدون هیچ زحمتی و براحتی شیر آب را باز می کنند و دست و صورتشان را می شویند و مسواک می زنند و استحمام می کنند و ظروف و لباس هایشان را می شویند، هیچ کسی دغدغه کم آبی را احساس نخواهند کرد و این مساله در کانون توجه مردم قرار نخواهد گرفت.
در حال حاضر فقط 10 درصد دریاچه سد زاینده رود که منبع اصلی تامین آب آشامیدنی 5 میلیون نفر از جمعیت فلات مرکزی ایران است، آب دارد و تامین آب آشامیدنی این جمعیت به میزان بارش هایی که  فصل زمستان در سرشاخه های زاینده رود می بارد، بستگی دارد.
 با همه این شرایط مردم همچنان بحران کم آبی را احساس نمی کنند و دغدغه آنها و حتی مسئولان نیست و گویا کالاهای دیگر بر آب ارجح است. مصداق بارز آن هشتمین نمایشگاه بین المللی صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب است که چندی پیش در اصفهان برپا شد و متاسفانه بر خلاف دیگر نمایشگاه ها، بدون حضور مسوولان استان و بیان چالش های پیش رو در حوزه آب استان و صرفا با مراسم ربان چینی بر گزار شد و علاوه بر دستگاه های متولی، فقط چند شرکت فروشنده تجهیزات در صنعت آب حضور داشتند و فضای سوت و کور حاکم بر نمایشگاه و عدم استقبال مردم خود حکایت پر معنایی داشت.
 جالب تر اینکه افتتاح هشتمین نمایشگاه بین المللی صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب متقارن با گشایش نمایشگاه لوستر بود که در سالن مجاور نمایشگاه آب برپا شد و استقبال مردم از آن به مراتب بیشتر از نمایشگاه آب بود و گویا چراغ های الوان و پر زرق و برق و ساعت های آنچنانی و گران قیمت و لوکس بیشتر از آب برای مردم اهمیت دارد!


 اینکه صرفا نمایشگاهی (نمایشگاه بین المللی صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب) را بر اساس تقویم نمایشگاهی برگزار کنیم بدون اینکه دستاوردی داشته باشد و متولیان امر در آن حضور نداشته باشند و آب و بحران آب دغدغه مسوولان نباشد ما را به اهدافمان که همان توجه به بحران آب و صرفه جویی و مصرف بهینه هدایت نخواهد کرد و باید در طول برگزاری چنین نمایشگاهی صرف نظر از ارائه آخرین محصولات کاهنده آب، همایش هایی درباره بحران آب و چگونگی مقابله با آن نیز برگزار شود و آخرین پژوهش های انجام شده در رابطه با استفاده بهینه از آب در بخش های مختلف اعم از آشامیدنی، صنعت و کشاورزی و همچنین تصفیه پساب های فاضلاب و استفاده مجدد آن نیز در بخش های مختلف نیز ارائه شود تا علاوه بر مردم، همه شرکت ها و سازمان ها از آنها بهره مند شوند و پژوهش ها را به کار ببندند و در استفاده بهینه از مصرف آب کوشا باشند.
 متاسفانه مسوولان دیرهنگام به چنین مسائلی توجه می کنند و زمانی بیدار می شوند که کار از کار گذشته است.
 مثلا با گرم شدن هوا، پرونده آلودی هوا تا شروع فصل سرما بسته می شود و آلودگی هوا به فراموشی سپرده می شود و انگار هیچ اتفاق خاصی رخ نداده است.
 از آن طرف با آغاز فصل گرما، پرونده کم آبی دوباره روی میز قرار می گیرد و هشدارها و درخواست ها و پندها شروع می شود تا وقتی که از گرمای هوا کاسته شود.
 در طول چند سال گذشته این روند تکرار شده است و به همین  دلیل هم اتفاق خاصی چه در کاهش مصرف آب و چه در کاهش آلودگی هوا رخ نداده است و هر سال دریغ از پارسال.
 در صورتیکه مردم باید در طول سال از معضلات کشور بخصوص بحران آب و آلودگی هوا مطلع باشند تا در آنها نهادینه و به یک دغدغه تبدیل شود.
اگر مسوولان خود برای کاهش مشکلات زیست محیطی بخصوص آب وارد میدان نشوند نباید از مردم انتظار داشت که به موضوع آب که مهمترین مساله اهمیت بدهند و قطعا مردم وقتی در وضع آب آگاه شدند رفتار درخوری نشان خواهند داد.
 تغییر اقلیم و بحران آب فقط یک بحران نیست بلکه بحران آب، بحران فرهنگ و تمدن است و می تواند فرهنگ و تمدن یک منطقه را به خطر اندازد کما اینکه تمدن ایران را در معرض خطر قرار داده است و شاهد مرگ تمدن در شرق اصفهان هستیم.


 اصفهان  خبرنگار اطلاعات : محمد رضا کلاهدوزان      96/10/05

نظر کاربران در مورد اخبار: