----- وب سایت سرپرستی روزنامه اطلاعات استان اصفهان
آنفولانزای پرندگان، بیماری هزار چهره

آنفولانزای پرندگان، بیماری هزار چهره

آنفولانزای پرندگان، بیماری هزار چهره

آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان تیپ های بسیار متفاوتی دارد و ژنوم این بیماری به گونه ای است که هر بار می توانند به هم متصل شوند و تیپ های مختلفی را ایجاد کند و این موضوع نگران کننده است.
خشکسالی که بر منطقه چیره شد، اهالی روستا تسلیم شرایط نشدند و به جای بستن بار -  و - بُنه و مهاجرت به شهر، تصمیم به راه اندازی چند مرغداری در روستا گرفتند تا با پرورش مرغ گوشتی و بوقلمون و تولید تخم مرغ و فروش آنها، زندگی کنند.
 با ورود آنها به حوزه صنعت پرورش طیور، کار آنها چنان رونقی گرفت که افراد جویای کار از آبادی های اطراف هم برای کار در مرغداری ها به این روستا می آمدند تا اینکه یک روز که کارگران حیرت زده نظاره گر مرغ هایی شدند که به علت کوتاهی در رعایت مسائل دامپزشکی و رخنه بیماری آنفولانزای فوق حاد پرندگان، تلف شده بودند.
 کشورمان هر ساله میزبان پرندگان مهاجری است که با فرا رسیدن فصل سرد سال از سرزمین های سرد شمالی به سمت جنوب و غرب آسیا و مناطق گرم یا معتدل کوچ می کنند و چون ایران مقصد و یا در مسیر عبور آنها است، خطر سرایت بیماری آنفولانزای حاد پرندگان را دوچندان کرده است.
این مهمانان آب زی و کنار آب زی، چند سالی است با ورود خود به کشورمان و سایر کشورها، ناقل بیماری آنفولانزای فوق حاد پرندگان شده اند و کوتاهی در مراقبت های بهداشتی و دامپزشکی و انجام اقدام های پیشگیرانه، خسارت های سنگینی به بار آورده است.
چیستی آنفولانزای پرندگان
بیماری آنفولانزای فوق حاد پرندگان، یک بیماری ویروسی با سرعت انتشار بالا است که نخستین بار گزارش رسمی مسوولان دولتی چند کشور در آغاز ماه ژوئیه سال 2005 میلادی درباره همه‌گیری آن در مرز برخی کشورها به سازمان بهداشت جهانی دام (OIE) داده شد و در پایان همان ماه، روسیه و قزاقستان گسترش آنفلوآنزای پرندگان را در کشورهای خود اعلام کردند.
آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان سویه ها و تیپ های مختلفی دارد و هر بار می تواند با تیپ جدیدی بروز می کند؛ به همین خاطر آنرا بیماری هزار چهره نیز نامیده اند و هرچه تاکنون موردی از ابتلا انسان به آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان دیدن نشده است اما می تواند بیماری مشترک بین انسان و دام باشد و رعایت نکات بهداشتی برای پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
اکنون این بیماری به یک معضل جهانی تبدیل شده است و در سال 2017 ، 60 کشور دنیا از جمله کشورهای آلمان، فرانسه و هلند، کره جنوبی و ژاپن با 9 تیپ ویروس درگیر این بیماری شدند.سازمان جهانی بهداشت دام در خصوص بیماری آنفوانزای فوق حاد پرندگان هشدار داده است که شیوع این بیماری در جهان تا اطلاع ثانوی که زمان آن به هیچ وجه مشخص نیست، وجود دارد و به احتمال قوی تکرار پذیر خواهد بود و این هشدار تکلیف همه ما را مشخص کرده است که دنیا تا زمان نامعلوم، گریبانگیر این بیماری هزار چهره است.
آنفوانزای پرندگان در تمام کشورهای اروپایی به جز کشور نروژ گزارش شده است و در حال حاضر کشورهای ایتالیا، بلغارستان، ژاپن، کره جنوبی، آلمان و هلند به شدت درگیر آن هستند.
علائم بیماری در طیور، شروع ناگهانی تلفات با روند افزایش در گله، انتشار ناگهانی بیماری در گله،  بی حالی شدید، پژمردگی و دور هم جمع شدن گله، کاهش شدید مصرف دان، افت ناگهانی و شدید تولید تخم مرغ روزانه، علائم تنفسی حاد، سیاه شدن و خونریزی تاج، ریش و ساق پا است.
خسارت آنفوانزای پرندگان
 ویروس آنفوانزای پرندگان خسارت های اقتصادی زیادی به کشورهای درگیر این بیماری وارد کرده است؛‌کشور آمریکا در سال 2015 و 2016 متحمل 3.3 میلیارد دلار و کشور فرانسه در سال 2016 متحمل 390 میلیون یورو خسارت شده اند.
پارسال نیز 400 کانون در کشورمان درگیر بیماری آنفلوآنزای پرندگان شد و استان اصفهان از جمله استان هایی بود که این بیماری در آن مشاهده شد.
 حدود 150 کانون در استان اصفهان به ویروس آنفلوآنزای پرندگان دچار شد که عمده این کانون ها، واحدهای روستایی بودند و خسارت های زیادی به مرغداران و روستاییان این استان وارد کرد و از مجموع حدود 33 میلیون قطعه طیور صنعتی، بومی و روستایی استان اصفهان، حدود 3 میلیون و 30 هزار قطعه مرغ بر اثر ابتلا به ویروس آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان معدوم شدند؛ علاوه بر آن، حدود 570 تن تخم مرغ مبتلا به این ویروس نیز معدوم شد و در مجموع 100 میلیارد تومان خسارت در استان به بار آورد.
امسال نیز کشورمان تحت تاثیر این بیماری قرار گرفت با این تفاوت که  این بیماری به علت تداوم آلودگی و بقای ویروس در طیور روستایی 2 ماه زودتر از پارسال، خودنمایی کرده است.
تاکنون، 17 میلیون قطعه مرغ که بیش از 85 درصد آنها مرغ تخمگذار بودند بر اثر بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در کشور شناسایی و معدوم شده و در حال حاضر ۱۵ استان درگیر این بیماری شده اند و 16 استان نیز پاک هستند.
بر اساس آخرین اعلام اداره کل دامپزشکی استان اصفهان تاکنون 13 کانون آنفولانزای فوق حاد پرندگان در شهرستان های گلپایگان، خمینی شهر و نجف آباد این بیماری گزارش شده و از مهر امسال تاکنون300 هزار قطعه طیور تخمگذار و بومی در استان معدوم شده که میزان خسارت آنها، یک میلیارد و 500 هزار تومان است.
تیپ جدید آنفولانزای پرندگان در راه است
مدیر کل دامپزشکی استان اصفهان درباره ویروس آنفولانزای فوق حاد پرندگان گفت: آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان تیپ های بسیار متفاوتی دارد و ژنوم این بیماری به گونه ای است که هر بار می توانند به هم متصل شوند و تیپ های مختلفی را ایجاد کند و این موضوع نگران کننده است.
شهرام موحدی افزود: ویروس آنفولانزای فوق حاد پرندگان، تمام جمعیت جانداران را با تیپ های مختلف تحت تاثیر خودش قرار داده است و امکان اینکه تیپ این بیماری تغییر کند، وجود دارد؛ در حال حاضر تیپ (  H5 N8) در 48 کشور دنیا از جمله ایران گزارش شده است؛ این تیپ هم باعث تلفات می شود و هم ناقل بیماری بوده و در 114 گونه پرنده باعث تلفات شده است و میزان حساسیت طیور تخم گذار و بوقلمون در مقابل این تیپ ویروس بیش از 60 برابر طیور گوشتی است.
او گفت:‌ در حال حاضر در کشور روسیه تیپ جدیدی از بیماری آنفولانزای فوق حاد پرندگان با عنوان تیپ (  H5N1) شیوع پیدا کرده است و همیشه کشورمان بعد از کشور روسیه به واسطه مهاجرت پرندگان از سرزمین های سرد شمالی به سمت مناطق گرم یا معتدل، تحت تاثیر تیپ های ویروس آنفولانزای فوق حاد پرندگان قرار گرفته و به کشورمان سرایت می کند.
مرغدانی های غیر مجاز
پرندگان آزاد پرواز و مهاجر، یکی از عوامل اصلی اشاعه این بیماری است و برای کنترل و جلوگیری از انتقال این بیماری باید از خرید و فروش هر نوع پرنده آزاد پرواز، زینتی، آبزی پرور و پرندگان بومی خودداری و با  نصب توری و ترمیم خرابی های مرغداری از ورود پرندگان آزاد پرواز مثل گنجشک، کبوتر و کلاغ به محل نگهداری مرغ و یا محل نگهداری نهاده ها جلوگیری کرد.
 مدیر کل دامپزشکی استان اصفهان، وجود واحدهای مرغداری غیر مجاز، پرنده فروشی ها را نیز از عوامل اصلی انتقال این بیماری دانست و گفت: متاسفانه حدود 400 واحد مرغداری غیر مجاز در استان اصفهان فعالیت می کنند که این واحدها به دلیل رعایت نکردن اصول بهداشتی، کانونی برای شیوع بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان هستند.
موحدی با بیان اینکه واحدهای غیر مجاز، مرغدانی هستند و نه مرغداری چون الزامات بهداشتی دامپزشکی در آنها رعایت نمی شود و در بدترین شرایط در آنها مرغ نگهداری و پرورش داده می شود،‌ افزود: این واحدها غیرمجاز برای پنهان کردن طیور تلف شده، آنها را در پیرامون مرغداری رها می کنند و حیوانات ولگرد مثل سگ و گربه، جوندگان و پرندگان آزاد پرواز با تغذیه از آنها موجب انتقال این بیماری در سطح وسیعی می شوند در حالیکه حتی پرهای طیور تلف شده مملو از ویروس این بیماری هستند و برای جلوگیری از سرایت بیماری، طیور تلف شده باید طبق اصول بهداشتی دفن شوند. وی گفت: بر اساس قانون نظام جامع دامپروری کشور، جهاد کشاورزی باید با واحدهای غیر مجاز برخورد کند.
غفلت از پرنده فروشی ها
او با اشاره به پرنده فروشی های سطح شهرهای استان، آنها را از دیگر دغدغه های دامپزشکی استان برای شیوع بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان اعلام کرد و افزود: پارسال این بیماری در شهرستان خور و بیابانک که فاصله بسیاری با کانون‌های آلوده آنفلوانزای فوق حاد پرندگان داشت، شیوع پیدا کرد و باعث شد طیور روستایی این شهرستان را معدوم کنیم که علت شیوع این بیماری در خور و بیابانک، خرید یک پرنده آلوده به بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان توسط یکی از هم استان های ما از یک پرنده فروشی در میدان امام علی (ع) و انتقال آن به این شهرستان بود.
مدیر کل دامپزشکی استان اصفهان بر ساماندهی آنها تاکید کرد و افزود: مدیریت پرنده‌فروشی‌ها زیر نظر اتاق اصناف و ساماندهی آن برعهده شهرداری است.
او افزود: پرنده فروشی ها در حوزه جامعه انسانی هم می توانند خطر آفرین باشند و لازم است دانشگاه علوم پزشکی نیز برای ساماندهی آنها ورود پیدا کند.
 او گفت: مهمترین راه پیشگیری این بیماری، رعایت الزامات بهداشتی دامپزشکی توسط مدیران واحدهای پرورش است و هیچ پرنده آزاد پرواز اعم از گنجشک و کلاغ نباید وارد انبار طیور شوند و هرگونه ورود و خروج مواد مرغداری اعم از دان، کود مرغی، تخم‌مرغ و غیره باید با گواهی سلامت و مجوز از دامپزشکی انجام شود.
او افزود: برای جلوگیری از انتقال این بیماری، تولید کنندگان باید از هرگونه جابه جایی طیور و کود مرغی بدون مجوز دامپزشکی خودداری کنند چرا که یک گرم مدفوع پرنده مبتلا به این ویروس می تواند بیش از یک میلیون پرنده دیگر را آلوده کند؛ بنابراین نقش اتحادیه ها و واحدهای پرورش طیور در پیشگیری از این بیماری موثر است و واحدهای پرورش طیور باید به شدت مسائل قرنطینه ای را انجام دهند و به طور قطع اگر واحدی درگیر این بیماری شد به این دلیل است که ابتدا خود آنها موارد بهداشتی دامپزشکی را رعایت نکرده است.
مدیر کل دامپزشکی استان اصفهان به علت شیوع این بیماری در شهرستان گلپایگان اشاره کرد و گفت:‌ یکی از واحدهای تولید مرغ رنگی، 2 هزار مرغ را برای فروش به استان مازندران که یکی از استان های درگیر این بیماری می برد و نصف آنها را می فروشد و متاسفانه بقیه را همراه با کادویی به نام آنفولانزای فوق حاد پرندگان از شمال کشور به گلپایگان آورد که 7 کانون پرورش مرغ رنگی و یک کانون مرغ تخمگذار در این شهرستان دچار این بیماری شد.
توصیه برای نگهداری پرندگان خانگی
در گذشته نه چندان دور که خانه ها بزرگ بود و حیاطی داشت، بسیاری از مردم شهرها و بخصوص روستاییان برای تامین گوشت مرغ و تخم مرغ، مرغ و خروس و حتی کبوتر در خانه های خود پرورش می دادند و کمتر خانه ای در شهرها وجود داشت که مرغ و خروس در آن نباشد.
 با تغییر سبک زندگی و کوچک شدن خانه ها، دیگر امکان پرورش و نگهداری مرغ و خروس و حتی کبوتر همچون گذشته در شهرها وجود ندارد ولی هستند افرادی که مکان بزرگی دارند و هنوز مرغ و خروس و یا کبوتر پرورش می دهند.
بعضی افراد نیز علاقه زیادی به نگهداری پرنده های زینتی دارند و به صورت محدود این پرنده ها را در خانه خود نگهداری می کنند ولی حتی بی توجهی به رعایت مسائل بهداشتی دامپزشکی برای پرندگان زینتی هم می تواند باعث انتقال و شیوع بیماری آنفولانزای پرندگان شود.
مدیر کل دامپزشکی در این باره گفت: دامپزشکی مانعی برای نگهداری پرندگان زینتی در داخل منازل وجود ندارد ولی توصیه می کنیم این پرندگان نباید در مکانی قرار بگیرند که با پرندگان آزاد پرواز در تماس باشند؛ به طور مثال قفس آنها نباید در فضایی قرار داده شود که گنجشک و یا کبوتر روی قفس آنها بنشیند چون باعث انتقال و اشاعه بیماری می شود.
موحدی افزود: متاسفانه برخی از خانواده های شهری در خانه های خود برای تولید تخم مرغ، مرغ بومی پرورش می دهند و این کار فوق العاده خطرناک است و خانه سبب شیوع بیماری آنفولانزای پرندگان می شود؛ چون نمی توان آنها را در قفس نگهداری و از تماس آنها با پرندگان آزاد پرواز جلوگیری کرد.
وی گفت: پارسال این بیماری به دلیل پرورش مرغ بومی در چند منطقه شهر اصفهان همچون خیابان کاوه، خوراسگان و خیابان کاشانی مشاهده شد؛ که همه آنها معدوم شدند؛ بنابراین پرورش مرغ بومی در خانه به هیچ وجه توصیه نمی کنیم.
اهتمام ویژه دولت
دولت اهتمام ویژه دولت برای جلوگیری از شیوع آنفلوآنزای پرندگان در کشور اتخاذ کرده است؛ به طوریکه معاون اول رییس جمهوری دستور العمل اجرایی مدیریت آنفولانزای فوق حاد پرندگان را که در شورای عالی مدیریت بحران کشور نیز به تایید رسیده،‌ به تمامی دستگاه های متولی همچون سازمان دامپزشکی کشور، وزارت جهاد کشاورزی، نیروی انتظامی، وزارت راه و شهرسازی ابلاغ کرده است.
مدیر کل دامپزشکی استان اصفهان در این باره گفت: وظیفه دامپزشکی نظارت بر معدوم سازی طیور است و دامپزشکی برای پیشگیری، مقابله و کنترل بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان فقط 20 درصد امکانات و اختیارات دارد و 80 درصد امکانات و اختیارات در خارج از حوزه دامپزشکی است؛ به طور مثال کنترل جاده های مواصلاتی در حوزه اختیارات نیروی انتظامی است؛ برخورد با واحدهای غیر مجاز بر عهده وزارت جهاد کشاورزی و ساماندهی پرنده فروشی ها بر عهده شهرداری ها است و سایر دستگاه ها برای پیشگیری، مقابله و کنترل این بیماری باید به طور جد ورود و حمایت کنند و اگر بخواهیم پیشرفتی در پیشگیری از این بیماری داشته باشیم باید تک تک دستگاه ها به وظایفشان به خوبی انجام دهند.
 صنعت پرورش طیور حساسیت های زیادی دارد و کوچکترین بی توجهی به رعایت مسائل بهداشتی و دامپزشکی توسط صاحبان واحدهای پرورش طیور و ابتلای طیور به یک بیماری همچون آنفولانزای فوق حاد پرندگان می تواند به صاحبان شاغل در این حوزه خسارت های هنگفتی تحمیل کند و به تبع آن یک جامعه را در ابعاد مختلف تحت تاثیر خود قرار دهند.
این صنعت با تولید مرغ و تخم مرغ و تامین امنیت غذایی یک کشور و صادرات محصولات پروتینی، به عنوان یک صنعت پویا در ایجاد اشتغال نیز نقش بسزایی دارد و هرگونه خلل در روند فعالیت های این صنعت و اندک کوتاهی در رعایت مسائل بهداشتی و رخنه بیماری آنفولانزای پرندگان به مرغداری ها، علاوه بر تهدید امنیت غذایی، باعث خواهد شد هزاران نفر از افراد شاغل در این حوزه، به جمعیت بیکاران کشور اضافه شوند و یک کشور صادر کننده مرغ و تخم مرغ را به یک کشور وارد کننده تبدیل کند.

 اصفهان  خبرنگار اطلاعات:  محمد رضا کلاهدوزان   


فایل  PDF  چاپ شده در روزنامه اطلاعات  مورخ   96/11/01  صفحه  5

روی کلمات زیر کلیک کنید تا فهرست اخبار مربوطه ارایه شود:

دامپزشکی اقتصادی

نظر کاربران در مورد اخبار: