----- وب سایت سرپرستی روزنامه اطلاعات استان اصفهان
اصفهان ، مادر خود ((زاینده رود)) را دایمی می خواهد

اصفهان ، مادر خود ((زاینده رود)) را دایمی می خواهد

دایمی می خواهد

زاینده‌رود یا زنده‌رود که در اسناد تاریخی از آن با نام زرین رود یاد شده‌است، صد و هجدهمین اثر طبیعی به شمار می رود  که در فهرست میراث طبیعی ایران ثبت شده‌است.

اگر چه زاینده‌رود از دوران پرآبی‌اش فاصله بسیار دارد اما همچنان بزرگ‌ترین رودخانه فلات مرکزی ایران است.زاینده رود به واسطه نقش تمدن سازی که داشته نام آور شده است . بنابر روایت های تاریخی مردم در کنار این رود جریان ساز و حیات بخش گرد آمدند و می توان گفت اصفهان بر بنیاد آب شکل گرفته است و ادامه حیات این شهر نیز بر این بستر امکان پذیر خواهد بود . اما کارکرد زاینده رود فقط به تامین آب سطح وسیع زمین های کشاورزی در سراسر این رودخانه خلاصه نمی شد و می توان به نقش زاینده رود در شکل گیری باغ های زیبا و منحصربفرد در شهر اصفهان  اشاره کرد . در طرح تقسیم بندی آب زاینده رود یا همان طومار منسوب به جناب شیخ بهایی  حتی برای مادی ها و نهرهای  بی شماری شهر نیز آب در نظر گرفته شده بود تا آب در همه بخش های شهر جریان یابد . بنا بر دیدگاه بسیاری از متخصصان رودخانه ی زاینده رود دارای هویتی یکپارچه و تجزیه ناپذیر است؛ به نحوی که ایجاد هرگونه تغییر در یکی از ارکان آن موجب برهم خوردن تعادل اکولوژیک، و پیدایش تغییرات گوناگون دیگر زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی خواهد شد.زاینده رود در ادوار مختلف تاریخ  همانند مادری مهربان از بالادست یعنی فراز کوهرنگ تا تالاب گاوخونی جریان ساز و حیات بخش بوده است  و به  این سرزمین که سپاهان نام داشت و اطراف ش را کویر احاطه کرده بود زندگی می بخشید .  
تبدیل زاینده رود به رودخانه فصلی
هر چند خشک شدن زاینده رود در دوره های مختلف سابقه داشته است اما نزدیک به دو دهه است که زاینده رود به صورت جدی خشکسالی را تجربه می کند  و این تجربه تلخ از زمانی آغاز شد که طرح های انتقال آب از این رودخانه رقم خورد بدون اینکه طرح های مکمل برای تامین منابع آب استان اصفهان همچون تونل سوم کوهرنگ عملیاتی شود و انجام بخشی از یک مصوبه و بی توجهی به اجرای بخشی دیگر از این مصوبه موجب شد زاینده رود خشکسالی را به مررو تجربه کند تا امروز که  کم کم تبدیل به رودخانه فصلی شده است . نبود مدیریت یکپارچه در حوضه ی آبریز زاینده رود ، برداشت های غیرمجاز در بالادست و..کار را آن قدر سخت کرد که امروز چالش جدی کمبود آب شرب برای مردم اصفهان ،  بر روی خشک شدن زاینده رود که دغدغه همه  اصفهانی ها از کوچک و بزرگ ، کشاورزان، شهروندان ، سمن های محیط زیست بوده و هست سایه انداخته است و تقریبا اولویت نخست مسولان استان و حتی ملی معطوف تامین آب شرب مردم اصفهان در تابستان شده است .
دعواهای قومیتی ممنوع
 دولت یازدهم با تشکیل شورای عالی آب  و مصوبات 9 ماده ای این شورا گام هایی برای احیای زاینده رود برداشت . مصوباتی که هر چند به نظر راهگشا است اما به قول نمایندگان اصفهان بیشترین دستورالعمل ها و نامه های ابلاغ شده معاون اول رییس جمهور در میزهای مدیران جا خوش کرده است و به کندی عملیاتی می شود .     دکتر مهرعلیزاده استاندار اصفهان از بدو ورود به اصفهان و در دست گرفتن سکان مدیریت استان معتقد بود مساله آب باید به شکل علمی و کارشناسی شده حل شود و نباید به دعواهای قومی و قبیله ای ورود کرد . او در ماه های نخست فعالیت ش با استاندار چهارمحال و بختیاری دیدارهای متعدی داشت و سعی کرد اختلافات گذشته میان دو استان را کاهش دهد تا بتوان در آرامش با انجام فعالیت های مشترک مشکلات حوزه آب را حل کرد . او تاکید می کند که در طرح 9 ماده ای وظایف هر بخش به خوبی مشخص شده است ونباید اجازه داد منطقه وسیع، حاصلخیز و تاریخی اصفهان با کم آبی از میان برود. به گفته وی بر اساس آمار موجود تابستان امسال با کمبود آب مواجه هستیم و در کارگروه سازگاری با کم آبی به جای پیدا کردن منابع آب بدنبال تغییر روش مصرف آب باشیم .
دکتر عابدی نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی که هفته گذشته میهمان شورای اسلامی شهر بود و خود از نمایندگانی است که به صورت مستقیم پیگیر مباحث پیرامون آب است با بیان اینکه حدود 15 سال است درباره مشکل آب به مردم آدرس غلط می دهیم گفت : از گذشته ها تا کنون یا تغییر اقلیم و یا مصرف زیاد صنایع را علت مشکلات موجود می دانستند که این موارد علت اصلی نبوده است . او با بیان اینکه آن زمان که هنوز بر روی زاینده رود سدی زده نشده بود در طول زمستان چندین سیل به اصفهان می آمد ، اما این شهر با وجود انهار و مادی ها خودش را با سیل ها سازگار کرده بود و سیل هیچ اثر تخریبی نداشت و حتی منابع زیرزمینی ما نیز پر آب می شد .
محرومیت اصفهان از سیلاب های فصلی
 او افزود : با هدف تامین آب آشامیدنی و برق سد بر زاینده رود زده شد و بخش بزرگی از اصفهان از این سیلاب های فصلی محروم شد و در این میان استفاده از منابع آب های زیرزمینی را شروع کردیم بدون اینکه هیچ منبع جایگزین برای آن پیش بینی کنیم . به گفته وی برای تونل ها که بر زایند رود زده شد، از قبل منابع مصرفی چند برابر تعریف شد که به چند استان آب انتقال یابد . عابدی با اشاره به اینکه در دولت نهم و دهم رییس جمهور وقت خودش را مدیر آب خواند و با سوء مدیریتی که در وزارت نیروی وقت وجود داشت برداشت های متعدد وغیرقانونی در حاشیه زاینده رود ، یک سنت شد ادامه داد : متاسفانه از گذشته تا چندی پیش نمی دانستیم این لوله های برداشت آب که در مسیر وجود دارد کدامیک مجوز دارد و کدام یک غیرقانونی هستند و در مرحله دوم میزان برداشت آنها را هم نمی دانستیم  زیرا هیچ  کدام کنتور اندازه گیری نداشتند و این میزان هرج و مرج ی که در این بخش می بینیم هیچ جا وجود نداشته و ندارد .
تجهیز90 درصد لوله های برداشت آب به سامانه اندازه گیری
 او با بیان اینکه هم اکنون بیش از 90 درصد لوله ها مجهز به سامانه اندازه گیری شده اند گفت : اما هنوز به صورت کامل بر روی برداشت ها کنترل وجود ندارد. اوبا بیان اینکه انتقال آب از زاینده رود  برای شرب بر اساس قانون ممنوعیتی ندارد گفت : در سیزدهمین مصوبه شورای عالی آب ، تامین آب شرب یزد ، اصفهان و کاشان قید شده است اما  هیچ مصوبه ای مبنی بر انتقال آب به استان بالادست اصفهان وجود ندارد و این کسری را از سفره کشاورزان برمی دارند . به گفته وی خطر رانش زمین و ریزگردها  با توجه به کمبود منابع آب استان اصفهان را تهدید می کند و نتایج آن متوجه دیگر نقاط کشور خواهد شد . او با تاکید بر اینکه اکنون کنترل ها و ساماندهی حوضه آبریز زاینده رود به دست کشاورزان انجام می شود ادامه داد :  سهم تالاب گاوخونی از زاینده رود 170 میلیون متر مکعب است که این حقابه  تاکنون اختصاص  داده نشده است و اگر این سهم تخصیص یابد علاوه بر اینکه جلوی حرکت ریزگردها گرفته می شود منابع زیرزمینی آب نیز غنی خواهد شد .عابدی تاکید کرد :  تا پایان اردیبهشت ماه وزارت نیرو مکلف شده است برنامه و زمان بندی اجرای مصوبات 9 ماده ای شورای عالی آب را اعلام کند زاینده رود خشک تبدیل به بحران می شود
  شریعتی نیا عضو شورای شهر اصفهان نیز با بیان اینکه متاسفانه همت واقعی برای رفع مشکل مردم اصفهان وجود ندارد گفت : اگر زاینده رود برای مسوولان کلان یک اولویت می شد تا کنون این رودخانه احیا شده بود و باید مسولان استان و شهر دست در دست هم دهند و مسولان کشور را به این نکته رهنمون شوند که زاینده رود خشک را اگر نجات ندهیم  این موضوع تبدیل به یک بحران خواهد شد .
زلزله آب در اصفهان
 نصیر ملت دیگر عضو شورای شهر اصفهان نیز با تاکید بر اینکه وضعیت امروز زاینده رود نتیجه مدیریت های اشتباه در طول سالهای مختلف بوده است ادامه داد : اگر تدبیری برای حل مشکل زاینده رود نشود اصفهان غیرقابل زیست خواهد شد . او با این تعبیر که باید مسولان متوجه شوند که زلزله آب در اصفهان آمده است گفت : باید این مشکل را منطقی و غیر احساسی حل کنیم و باید بدانیم هم اکنون چندصد هزار بختیاری در اصفهان زندگی می کنند و شهروند ما هستند و آنها هم از همین منابع آب استفاده می کنند و نباید موضوع را قومیتی کرد . دکتر احمد زندآور دیگر عضو شورای شهر نیز با بیان اینکه در حوزه آب شاهد حرف های متناقض از سوی مسولان مختلف هستیم ادامه داد : باید به مردم حرف یکسان بزنیم و وحدت رویه در گفتار داشته باشیم .     


اصفهان خبرنگار اطلاعات: نفیسه یزدانی   97/04/04



نظر کاربران در مورد اخبار: