راز مقام موسی کلیمالله – در این نوشتار به بررسی ارتباط حضرت موسی(ع) با خداوند متعال خواهیم پرداخت. چرا خداوند در قرآن کریم به حضرت موسی لقب “کلیم الله” داده است؟ یعنی “هم کلامی با الله”. محبوبیت حضرت موسی(ع) در نزد خداوند چیست؟ چرا “صندوق عهد موسی” برای بنی اسراییل ارزش و مقام خاصی داشت؟
و خداوند وحی کرد: یا موسی، تو هرگاه نماز میگزاری، گونه خود را روی خاک مینهی
امام صادق(ع) فرمود: خداوند به حضرت موسی بن عمران(ع) چنین وحی کرد:
“ای موسی! آیا میدانی چرا تو رابرای هم کلامی خودم برگزیدم، نه دیگران را؟!” (باتو هم سخن شدم و تو به مقام کلیمالله نائل شدی)
موسی(ع) عرض کرد: “نه، راز این مطلب را نمیدانم!”
خداوند، به او وحی کرد:
“ایموسی، من بندگانم را زیر و رو (و بررسی کامل) نمودم در میان آنها هیچکس را در برابر خودم، متواضعتر و فروتنتر از تو ندیدم.”
“یا موسی، تو هرگاه نماز میگزاری، گونه خود را روی خاک مینهی و چهرهات را روی زمین میگذاری.”
لذا در مییابیم که عالیترین مرحله عبادت، کوچکی نمودن بیشتر در برابر خدای عزّ و وجل است.
رازمحبوبیت موسی نزد خدا
خداوند-به موسی(ع) وحی کرد: “ای برگزیدهام تو را بسیار دوست دارم.”
موسی: کدام خصلت من است که مرا محبوب پیشگاهت نموده است؟
خداوند: تو نسبت به ما مانند آن کودکی هستی که حتی هنگام قهر مادرش، به مادر پناه میبرد، و تنها او را حامی خود میداند،
تو وقتی در درگاه ما مناجات میکنی و میگویی:
“ای خدا، تنهاتو را میپرستم وتنها از تو کمکمیجویم”، درحقیقت تنهامرا میپرستی وتنها ازمن کمک میجویی، این است راز محبوبیت ویژه تو در پیشگاه من.”
سپردن صندوق عهد به حضرت یوشع(ع)
در سوره بقره آیه ۲۴۸ سخن از تابوت(یعنی صندوق عهد موسی) به میان آمده و در آن آیه چنین میخوانیم:
“و پیامبرشان اشموییل به بنی اسماییل گفت:
نشانه صحّت حکومت و فرماندهی حضرت طالوت آن است که تابوت(صندوق عهد موسی) به سوی شما خواهد آمد،
درآن صندوق عهد، آرامشی از پروردگار شما و یادگارهای خاندان موسی(ع) قرار دارد، در حالیکه فرشتگان آن را حمل میکنند.
دراین موضوع نشانه روشن برای شما است، اگر ایمان داشته باشید.”
حضرت-موسی(ع) در روزهای آخرعمرش، الواح مقدس تورات، کتابآسمانی را بهضمیمه زره خود و یادگارهای دیگر درمیان صندوقی نهاد وآن رابه وصی خود یوشع بننون سپرد.
این صندوق چنانکه از آیه فوق استفاده میشود، دارای اعتبار و عظمت خاصّی برای بنیاسرائیل، و مایه اطمینان و آرامش خاطر برای آنها بود.
از گفتار اهلبیت(ع) و مفسّران برمیآید که این صندوق همان صندوقی بود که مادر موسی، موسی را هنگام خردسالی در میان آن نهاده و به رود نیل انداخت،
آب آن را تا کنار کاخ فرعون آورد، و به وسیله کارگران فرعون از آب گرفته شد، و نزد فرعون فرستاده شد،
موسی(ع) را از میان صندوق بیرون آوردند و این “صندوق” در دستگاه فرعون نگهداری میشد.
سپس به دست بنیاسرائیل افتاد و چون دارای خاطره شیرین نجات موسی(ع) بود، در نزد بنیاسرائیل، بسیار احترام داشت. آنها از آن صندوق استمداد میجستند،
ودر جنگهایی که با دشمنان داشتند، آن را همراه خود میبردند، و آن صندوق اثر معنوی و روانی خاصّی در بالا رفتن روحیه آنها داشت.
سرانجام در یکی از جنگها، دشمنان آن صندوق را از بنیاسرائیل گرفتند و این حادثه برای بنیاسرائیل بسیار تلخ بود و موجب ضعف آنها شد.
به این ترتیب موسی(ع) در واپسین روزهای عمرش، صندوقعهد را به وصی خود حضرت یوشع(ع) سپرد.
چنین بود: راز مقام موسی کلیمالله (هم کلامی با الله).
چگونگی رحلت حضرت موسی(ع)
۲۴۰ سال از عمر موسی(ع) گذشت و روزی یوشع بن نون را طلبید و وصیتهای خود را به او نمود،
سپس-به تنهایی به سوی کوه نور رفت، مردی را دید مشغول کندن قبر است، نزد او رفت و گفت:
آیا میخواهی تو را کمک کنم؟ او گفت: آری، موسی او را کمک کرد.
وقتی که کار کندن قبر تمام شد، موسی(ع) وارد قبر گردید و در میان آن خوابید تا ببیند اندازه لَحَد قبر، درست است یا نه.
درهمان لحظه خداوند پرده را از جلو چشم او برداشت، موسی(ع) مقام خود در بهشت را دید و عرض کرد:
خدایا روحم را به سویت ببر. همان دم عزراییل روح او را قبضکرد. همان قبر را مرقد موسی(ع) قرار داد و آن قبر را پوشانید.
آن مرد قبر کن، عزرائیل بود که به آن صورت درآمده بود.
در-این-وقت منادی حق در آسمان، با صدای بلند گفت:
“موسی کلیم الله مُرد، چه کسی است که نمیمیرد.”
مطابق بعضی از روایات، قبر حضرت موسی(ع) در کوه طور واقع در عراق نجف اشرف یا سرزمین سینا است.
راز مقام موسی کلیمالله(هم کلامی با الله).
منبع: سایت ویکی فقه، دانشنامه حوزوی.
خلاصه شده و ویرایش: پرویز فروزانی.
************
درمقام حضرت موسی کلیم الله، استاد “شیدا” مدرس حوزه و دانشگاه، سروده ای دارد که با هم می خوانیم:
بلبلا از عشق گل پروا مکن
این نگین جز در “ید بیضاء” مکن
بـلـبــلا از عـشــق گـل پــروا مکن
نغمه ات با خار و خس سودا مکن
*****
بـا پـر و بـالـی چنیــن پـروانــه وار
جـز بگـرد شمـع رخشـان جا مکن
*****
اخـتـــر تـابـنــده ای در آسـمـــان
بـزم خود بـی نــور مـه بـر پـا مکن
*****
پـرتـو بــال مـلائـک جـو ز خـویـش
نقش خـود از دیـو و دد رسوا مکن
*****
سیـل مواجـی ز کـوهـی بس بلنـد
سیر راهـت جـز سـوی دریــا مکن
*****
پــر طــاوسـی دل قــرآن نـشـیــن
سیـنـه ات جـز سینـه سیـنـا مکن
*****
خاتم ملک سلیمانی تراست، این نگین جز در ید بیضا مکن
خاتـم مـلـک سلـیـمـانـی تراست
ایـن نگیـن جـز در یـد بیـضـا مکن
سروده: “شیدا” استاد حوزه و دانشگاه و ساکن اصفهان.
معنای “ید بیضاء”
یکی از معجزات حضرت موسی(ع) است. یعنی “دست تابان با نور سفید” که به سه صورت تابان می شد:
1-دست خود را به گریبانش می برد و بیرون می آورد تا از گزند دور شود.
2-دستش را به بازوی خود می چسباند تا ترس خود فرو نشیند و مضطرب نباشد.
3-دستش را در بغل و پهلویش میگذار وسپس بیرون می آور و چنان درخشش سفید و روشنی از دستش نمایان می شد که:
قوم نافرمان با دیدن دست درخشان به یکباره به موسی ایمان می آوردند و مهتران فرعون را به لرزه می افکند ولی فرعون هرگزایمان نیاورد.
پنج آسمان مدیر پرویز فروزانی
