پنج آسمان مدیر پرویز فروزانی
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
کلیدنوری برای گشودن اسرارمغز ، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶ به چه کسانی رسید؟ دریکی از هیجان‌انگیزترین اکتشافات دهه اخیر، سه دانشمند برجسته به دلیل ابداع روشی برای کنترل سلول‌های مغزی بااستفاده از نور، موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی شدند. این دستاورد نه تنها درک ما را از پیچیدگی‌های مغزتغییر می‌دهد، بلکه امیدهای تازه‌ای برای درمان نابینایی وبیماری‌های عصبی ایجاد کرد.
دانشمندانی که با نور، مغز را کنترل کردند
به گزارش پایگاه خبری پنج آسمان و به نقل از اطلاعات آنلاین
کمیته نوبل در استکهلم، جایزه فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ را به سه پژوهشگر پیشرو، اهدا کرد.
اسامی سه دانشمند: “کارل دایسروت” (دانشگاه استنفورد)، “پیتر هگمان” (دانشگاه هومبولت برلین) و “گئورگ ناگل” (دانشگاه وورتسبورگ).
این سه دانشمند به پاس کشفیاتشان درزمینه «کانال‌های یونی حساس به نور» وتوسعه علم «اپتوژنتیک» جایزه ۱۲ میلیون کرون را به طور مشترک دریافت کردند.
اپتوژنتیک چیست و چگونه کار می‌کند؟
شاید کلمه «اپتوژنتیک» پیچیده به نظر برسد، اما مفهوم آن بسیار جذاب است.
این تیم موفق شدند نوعی «کلید حساس به نور» بسازند که می‌توان آن را وارد سلول‌های عصبی مغز کرد.
با این روش، دانشمندان می‌توانند تنها با تاباندن نور، سلول‌های خاصی از مغز را در یک موجود زنده «روشن» (فعال) یا «خاموش» (غیرفعال) کنند.
جالب است بدانید که جرقه‌ی این کشف بزرگ، از مشاهده یک جلبک سبز کوچک به نام «کلامیدوموناس» زده شد.
دانشمندان بابررسی نحوه حرکت این جلبک به سمت نور، متوجه شدند که می‌توان ازهمین مکانیسم برای کنترل سلول‌های پیچیده مغز انسان و حیوانات استفاده کرد.
“کلیدنوری برای گشودن اسرارمغز ، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶ درمان نابینایی”
از آزمایشگاه تا بازگشت بینایی
این دستاورد تنها یک نظریه علمی نیست و همین حالا در حال تغییر زندگی انسان‌هاست.
یکی از کاربردهای عملی این روش، پیدایش «درمان اپتوژنتیک» است. دریک مورد خیره‌کننده، دانشمندان توانستند از این تکنولوژی برای بازگرداندن نسبی بینایی مردی استفاده کنند.
مردی به دلیل بیماری «رتینیت پیگمنتوزا»(تخریب سلول‌های شبکیه) نابینا شده بود. این موفقیت، دریچه‌ای جدید را برای درمان بیماری‌های لاعلاج چشم وسیستم عصبی باز کرد.
نقشه‌برداری از پیچیده‌ترین اندام بدن
خانم آنا ودل، عضو کمیته نوبل، معتقد است که ما اکنون ابزاری در اختیار داریم که می‌تواند «نقشه عملکردی مغز» را ترسیم کند.
مغز انسان پیچیده‌ترین ساختار شناخته شده در جهان است و تا پیش از این، ابزارهای ما برای درک آن بسیار محدود بود.
ما باکمک اپتوژنتیک، می‌توانیم دقیقاً بفهمیم هرسلول مغز چه وظیفه‌ای دارد وکدام بخش از مغز مسوول شکل‌گیری یک خاطره، یک احساس یایک رفتار خاص است.
نگاهی به تاریخچه جایزه نوبل
جایزه سال ۲۰۲۶، صد و هفدهمین بار است که این جایزه معتبر اهدا می‌شود.
با این حال، آمارهای منتشر شده نشان‌دهنده یک شکاف تاریخی بود.
از میان ۲۳۵ برنده این جایزه در طول سال‌ها، تنها ۱۴ نفر زن بودند و تا به امروز، هیچ دانشمند سیاه‌پوستی موفق به دریافت این جایزه نشده است.
تاریخچه و فلسفه جایزه نوبل
جایزه نوبل به پاس خدمات شایانی که انسان‌ها به بشریت ارایه می‌دهند، اهدا می‌شود. علت شروع این جایزه به “آلفرد نوبل”، شیمی‌دان ومخترع سویدی بازمی‌گردد.
او که مخترع دینامیت بود، متوجه شد که اختراعاتش در جنگ‌ها برای کشتار انسان‌ها به کار گرفته شده است.
نوبل که نمی‌خواست نامش در تاریخ به عنوان “تاجر مرگ” ثبت شود، در وصیت‌نامه خود چنین دستور داد:
بخش بزرگی از ثروتش صرف ایجاد جوایزی شود تا به کسانی تعلق بگیرد که “بیشترین سود را برای بشریت” به ارمغان آوردند.
شروع جوایز و اولین برندگان
این جوایز ازسال ۱۹۰۱ میلادی برای اولین بار اهدا شدند. درشروع کار پنج رشته اصلی شامل: “فیزیک”، “شیمی”، “پزشکی”، “ادبیات” و “صلح” تعریف شده بود.
جایزه اقتصاد بعدها در سال ۱۹۶۸ به پیشنهاد بانک مرکزی سوید اضافه شد.
در اولین دوره یعنی سال ۱۹۰۱، جایزه نوبل فیزیک به “ویلهلم رنتگن” به دلیل کشف “پرتو ایکس” اهدا شد.
این کشف انقلابی در پزشکی ایجاد کرد و برای اولین بار امکان دیدن داخل بدن انسان بدون جراحی را فراهم آورد.
کلیدنوری برای گشودن اسرارمغز ، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶ درمان نابینایی.
تنظیم و ویرایش: پرویز فروزانی.
منبع اصلی: روزنامه “گاردین” است.
روزنامه گاردین در انگلیس منتشر می‌شود ویکی از معتبرترین و شناخته شده‌ترین روزنامه‌های جهان است که به دلیل رویکرد لیبرال و گزارش‌های تحقیقی‌اش شهرت دارد.
************
خبر مرتبط:
جایزه دوگیان برای نوآوران برتر (1405/08/16)
رییس هیات مدیره انجمن علمی پارک‌های فناوری و سازمان‌های نوآوری ایران گفت:
جایزه «دوگیان» برای نخستین بار و درپنجمین کنفرانس انجمن علمی پارک‌های فناوری و سازمان‌های نوآوری ایران به شرکت‌های نوآور برتر ونهادهای حامی آنها اعطا شد.
