قطعی اینترنت توقف توسعه و چرخه پیشرفت را به همراه دارد – یادداشتی از همبنیانگذار انجمن هوش مصنوعی ایران، الهام فراهانی. دسترسی پایدار به اینترنت نه یک امتیاز بلکه شرط لازم توسعه فناورانه است. در اکوسیستم فناوری امروز، اینترنت یک ابزار جانبی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت عملیاتی توسعه نرمافزار و هوش مصنوعی است.
قطعی اینترنت توقف توسعه – پایداری اینترنت جهانی پیشنیاز توسعه و پیشرفت است
تقریباً تمام مراحل چرخهی توسعه، از دریافت وابستگیها و مدیریت کد گرفته تا دیپلوی، مانیتورینگ و پشتیبانی، به اتصال پایدار به اینترنت جهانی وابستهاند.
هرگونه اختلال گسترده، این چرخه توسعه را بهصورت مستقیم و فوری مختل می کند.
برای یک فولاستک دولوپر، قطع اینترنت بهمعنای از کار افتادن عملیات پایهای توسعه است.
دریافت وابستگیها از مخازن عمومی، دسترسی به ریپازیتوریهای کد، دیپلوی روی زیرساختهای ابری، مانیتورینگ سرویسها،
احراز هویت کاربران، همگی به سرویسهای خارجی متکی هستند.
درچنین شرایطی، اجرای دستورات سادهای مانند npm install pip install یا دانلود یک مدل یادگیری ماشین عملاً غیرممکن و توسعه متوقف میشود.
زیرساخت شرکتهای نرمافزاری و حوزه هوش مصنوعی
بخش قابلتوجهی از زنجیره زیرساخت شرکتهای نرمافزاری و تیمهای فعال در حوزهی هوش مصنوعی، مبتنی بر سرویسهای جهانی است از جمله:
GitHub و GitLab Cloud برای مدیریت کد، Docker Registry برای ایمیجها، CDNها برای توزیع محتوا، سرویسهای مانیتورینگ و لاگ، و APIهای هوش مصنوعی.
با قطع اینترنت، این زنجیره بهصورت دومینویی دچار اختلال میشود.
کاهش پایداری سیستم، خسارت اقتصادی
نتیجه آنکه، کاهش پایداری سیستم، از دست رفتن قابلیت مشاهدهپذیری (Observability) و افزایش ریسک عملیاتی است؛ موضوعی که مستقیماً به خسارت اقتصادی منجر میشود.
درحوزهی هوش مصنوعی، وابستگی به اینترنت حتی پررنگتر است.
مدلها، دیتاستها، فریمورکها و ابزارهای توسعهی AI عمدتاً از طریق منابع آنلاین در دسترس هستند.
قطع اینترنت بهمعنای توقف کامل بهروزرسانی مدلها، عدم دسترسی به نسخههای جدید و حتی ناتوانی در استفاده از مستندات فنی است.
درنبود زیرساختهای بومی معادل و آماده، توسعهی AI عملاً در حالت تعلیق قرار میگیرد.
دسترسی به پایگاههای علمی و پژوهشی بینالمللی مانند:
Elsevier ، Springer و سایر دیتابیسهای مرجع مختل میشود و امکان مرور ادبیات، بررسی کارهای پیشین وطراحی پروژههای تحقیقاتی مبتنی بردانش روز از بین میرود.
این موضوع بهطور مستقیم کیفیت پژوهش و توسعهی فناورانه را تحت تاثیر قرار میدهد.
بخشی از ریسکها با رویکردهای مهندسی قابل کاهش است.
“قطعی اینترنت توقف توسعه و چرخه پیشرفت را به همراه دارد”
در کنار این موارد، آمادهسازی محیطهای بیلد و تست بهصورت کاملاً محلی، ذخیرهی ایمیجهای داکر و آرتیفکتهای حیاتی در زیرساخت داخلی،
تعریف Runbookهای عملیاتی برای سناریوهای قطعی اینترنت نیز بخشی از این آمادگی محسوب میشود.
همچنین طراحی معماری مبتنی بر صف، کش و پردازش ناهمگام میتواند.
وابستگی لحظهای سیستم به ارتباطات بیرونی را کاهش دهد و امکان ادامهی سرویسدهی در شرایط ناپایدار را فراهم کند.
این-اقدامات میتواننداثر قطعی اینترنت را تاحدودی کاهش دهند، سطح تابآوری فنی سیستم راافزایش دهند، اما به هیچ وجه جایگزین اتصال پایداربه اینترنت جهانی نیستند.
پایداری اینترنت در منابع انسانی
در سطح منابع انسانی نیز، پایداری ارتباط نقش کلیدی دارد.
توسعه نرمافزار و هوش مصنوعی ذاتاً مبتنی بر همکاری توزیعشده است؛ چه در تعامل با تیمهای داخلی، چه در ارتباط با متخصصان خارج از کشور.
اختلال طولانیمدت اینترنت، این ارتباط حرفهای را تضعیف کرده و برنامهریزی نیروی انسانی، همکاریهای فنی و پروژههای مشترک را با ریسک جدی مواجه میکند.
اهمیت پایداری اینترنت در جامعه امروزی
1- در نهایت، مسئلهی اینترنت را باید بهعنوان یک موضوع زیرساختی و فنی دید.
2- پایداری اینترنت جهانی پیشنیاز توسعهی نرمافزار، هوش مصنوعی، پژوهش و اقتصاد دیجیتال است.
3- بدون پایداری اینترنت، حتی با بهترین تیمها و ایدهها، چرخهی تولید فناوری دچار وقفه میشود.
4- حفظ دسترسی پایدار و بدون اختلال به اینترنت، نه یک امتیاز، بلکه شرط لازم برای تداوم توسعهی فناورانه است.
یادداشتی از: خانم الهام فراهانی.
************
صنایع و هوش مصنوعی
دانشگاهها به دنبال مدل و الگوریتم
به نقل از انجمن هوش مصنوعی ایران و به گزارش MSTID
دکتر محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران اظهار داشت:
ما در دانشگاهها به دنبال مدل و الگوریتم هستیم و صنایع به دنبال «مسئله» از جمله افزایش بهرهوری هستند.
پنج آسمان مدیر پرویز فروزانی
