ضمیمه فروکش غم و انده

 ضمیمه فروکش غم واندوه – خداوندا نگاه مرا به آيات قرآن عبادت و قرایتم را توام با انديشه و تفكرم را در آن مايه عبرت قرار ده و مرا از كسانى قرار ده كه از مواعظ تو در آن پند مى گيرد و از گناهانت پرهيز مى كند.

شرح و تفسير حکمت 228 نهج البلاغه، امام علی(ع) می فرماید:

(1)مَنْ أَصْبَحَ عَلَى الدُّنْيَا حَزِيناً فَقَدْ أَصْبَحَ لِقَضَاءِ اللَّهِ سَاخِطاً،

(2)وَمَنْ أَصْبَحَ يَشْكُو مُصِيبَةً نَزَلَتْ بِهِ فَقَدْ أَصْبَحَ يَشْكُو رَبَّهُ،

(3)وَمَنْ أَتَى غَنِيّاً فَتَوَاضَعَ لَهُ لِغِنَاهُ ذَهَبَ ثُلُثَا دِينِهِ،

(4)وَمَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ فَمَاتَ فَدَخَلَ النَّارَ فَهُوَ مِمَّنْ كَانَ يَتَّخِذُ آيَاتِ اللَّهِ هُزُواً،

(5)وَمَنْ لَهِجَ قَلْبُهُ بِحُبِّ الدُّنْيَا الْتَاطَ قَلْبُهُ مِنْهَا بِثَلاَثٍ: هَمٍّ لاَ يُغِبُّهُ، وَحِرْصٍ لاَ يَتْرُكُهُ، وَأَمَلٍ لاَ يُدْرِكُهُ.

ترجمه پنج فراز امیرالمومنین علی(ع):

1- كسى كه براى دنيا غمگين باشد(درواقع) از قضاى الهى ناخشنود است.

2- آن كس كه از مصيبتى كه به او رسيده شكايت كند از پروردگارش شكايت كرده است.

3- كسى كه در برابر ثروتمندى به علّت ثروتش تواضع كند، دو سوم دين خود را از دست داده است!

4- كسى كه قرآن بخواند و پس از مرگ وارد آتش دوزخ گردد از كسانى بوده است كه آيات خدا را استهزاء مى‌كرده.

5- آن كس كه قلبش با محبت دنيا پيوند خورده سه چيز او را رها نخواهد كرد: اندوه دایم، حرصى كه هرگز او را ترك نمى‌كند وآرزويى كه هيچ‌ گاه به آن نخواهد رسيد!

*****

 ضمیمه فروکش غم واندوه

(6) در قرآن مجيد، سوره توبه آیه 50 و 51 می خوانیم:

إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْكَ مُصيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنا أَمْرَنا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَهُمْ فَرِحُونَ

*قُلْ لَنْ يُصيبَنا إِلاَّ ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا هُوَ مَوْلانا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ.

هرگاه نيكى به تو رسد، آنهارا ناراحت مى كند، و اگر مصيبتى به تو رسد، مى گويند: «ما تصميم خود را از پيش گرفته ايم؛

و(از نزد تو) بازمى گردند در حالى كه خوشحالند!

*بگو: هيچ حادثه اى براى ما رخ نمى دهد، مگرآنچه خداوند براى ما مقرّر داشته، او پشتيبان وسرپرست ماست، ومومنان بايدتنها بر خدا توکل كنند.

*****

(7) در حديثى از پيغمبر اكرم(ص) نقل شده فرمود:

لا تَسُبُّوا الدَّهْرَ فَإنَّ اللهَ هُوَ الدَّهْرُ;

زمانه را دشنام ندهيد، زيرا اين همان خداوند است(كه با اين تعبير بيان شده است).

*****

(8) به مصایب دشنام ندهید

درحديث-ديگرى از آن حضرت آمده كه فرمود:

لا تَسِبُّوا الرِّياحَ فَإنَّها مَأمُورَةٌ وَلاَ الْجِبالَ وَلاَ السّاعاتِ وَلاَ الاَْيّامَ وَلاَ اللَّيالِىَ فَتَأْثِمُوا وَيَرْجِعَ إلَيْكُمْ.

بادها را دشنام ندهيد زيرا از طرف خدا مامورند و نه كوه ها و نه ساعت ها و نه روزها و شب ها را؛

اگر اين كار را كنيد مرتكب گناه شده ايد و آن لعن و نفرين، به خود شما باز مى گردد.

*****

(9) فقط به خدا شکایت کنیم

همان گونه كه يعقوب پيغمبر بعد از آنكه يوسف و بنيامين را از دست داد در برابر سرزنش افراد گفت:

قالَ إِنَّما أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْني إِلَى اللَّهِ وَ أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ.

من غم و اندوهم را تنها به خدا شكوه مى كنم و از خدا چيزهايى مى دانم كه شما نمى دانيد!

*****

(10) در مناجات دوم از مناجات هاى پانزده گانه امام سجاد(ع) آمده:

مناجات شاکین(راز و نیاز شکایت کنندگان)

إِلَهِي إِلَيْكَ أَشْكُو نَفْساً بِالسُّوءِ أَمَّارَةً وَ إِلَى الْخَطِيئَةِ مُبَادِرَةً وَ بِمَعَاصِيكَ مُولَعَةً

خدایا به تو شکایت می کنم از نفس زشتم که مرا بسیار به بدی ها وا می داردو به خطا سبقت می گیرد و به معصیت تو بسیار حریص است.

*****

(11) در حديثى از امام صادق(ع) مى خوانيم:

هنگامى که این آيه شريفه نازل شد:

لاَ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ..

هرگز چشم خود را به مواهب مادّى، كه به گروه هايى از آنها داديم، مدوز.

*****

(12) پيغمبر اکرم(ص) بيان مشروحى فرمود از جمله:

مَنْ أَتى ذا مَيْسَرَة فَتَخَشَّعَ لَهُ طَلَبَ ما في يَدَيْهِ ذَهَبَ ثُلْثا دينِهِ.

كسى كه نزد ثروتمندى برود و به اميد استفاده آنچه او در اختيار دارد، در برابر او خضوع كند دو سوم دينش بر باد رفته است.

*****

(13) به گفته امير مومنان على(ع) در خطبه متقيان:

أَمَّا اللَّيْلَ فَصَافُّونَ أَقْدَامَهُمْ تَالِينَ لاَِجْزَاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَهَا تَرْتِيلاً يُحَزِّنُونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ وَيَسْتَثِيرُونَ بِهِ دَوَاءَ دَائِهِمْ فَإِذَا مَرُّوا بِآيَة فِيهَا تَشْوِيقٌ رَكَنُوا إِلَيْهَا طَمَعاً وَتَطَلَّعَتْ نُفُوسُهُمْ إِلَيْهَا شَوْقاً وَظَنُّوا أَنَّهَا نُصْبَ أَعْيُنِهِمْ وَإِذَا مَرُّوا بِآيَة فِيهَا تَخْوِيفٌ أَصْغَوْا إِلَيْهَا مَسَامِعَ قُلُوبِهِمْ وَظَنُّوا أَنَّ زَفِيرَ جَهَنَّمَ وَشَهِيقَهَا فِي أُصُولِ آذَانِهِمْ.

“پرهيزگاران در دل شب بر پا مى خيزند و قرآن را با تدبر قرایت مى كنند و جان خود را با آن محزون مى سازند و داروى درد خود را از آن مى گيرند،

هر گاه به آيه اى برسند كه در آن تشويق(به پاداش هاى الهى) است با علاقه فراوان به آن روى مى آورند؛

با روح و جانشان و با شوق بسيار به آن مى انديشد و آن را نصب العين خود قرار مى دهند؛

هرگاه به آيه اى برخورد كنند كه بيم دهنده است گوش دل را براى شنيدن پيام آن باز مى كنند؛

وگويى-صداى زبانه هاى آتش دوزخ با آن وضع مهيبش در گوششان طنين انداز است”.

*****

(14) به فرموده امام صادق(ع) در دعايى كه قبل از تلاوت قرآن خوانده مى شود:

اللّهُمَّ فَاجْعَلْ نَظَري فيهِ عِبادَةً وَقِرائَتي فيهِ فِكْراً وَفِكْري فيهِ اعْتِباراً وَاجْعَلْني مِمَّنْ أتَّعِظُ بِبَيانِ مَواعِظِكَ فيهِ وَأجْتَنِبُ مَعاصيكَ.

خداوندا نگاه مرا به آيات قرآن عبادت و قرایتم را توام با انديشه و تفكرم را در آن مايه عبرت قرار ده و مرا از كسانى قرار ده كه از مواعظ تو در آن پند مى گيرد و از گناهانت پرهيز مى كند.

*****

(15) در حديث معروفى از پيامبر اكرم(ص) مى خوانيم:

رُبَّ تالِى الْقُرْآنَ وَالْقُرآنُ يَلْعَنُهُ.

چه بسا كسانى كه قرآن مى خوانند و در همان حال قرآن آنها را لعنت مى كند (چرا كه هرگز به آن عمل نمى كنند).

*****

(16) اين سخن را با حديث ديگرى از پيامبر اكرم(ص) پايان مى دهيم، فرمود:

أنْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ ما نَهاكَ فَإذا لَمْ يَنْهَكَ فَلَسْتَ تَقْرَأَهُ.

تو تا آن زمان قرآن مى خوانى كه تو را از معصيت الهى باز دارد و اگر باز نداشت، قرآن نخوانده اى(17).

*****

(17) آرامش قلب و بدن، در زهد و قناعت

در حديثى كه از فاطمه دختر امام حسين از پدرش(ع) از جدش رسول خدا(ص)نقل شده آمده است:

الرَّغْبَةُ فِى الدُّنْيا تَكْثِرُ الْهَمَّ وَالْحُزْنَ وَالزُّهْدُ فِي الدُّنْيا يُرِيحُ الْقَلْبَ وَالْبَدَنَ.

دنياپرستى غم و اندوه انسان را زياد مى كند و زهد و قناعت در دنيا، هم قلب را آرامش مى بخشد و هم بدن را.

*****

(18) دنیا پرستی دوری از آرامش

درحديث پرمعناى ديگرى از حضرت فاطمه بیت حسین(ع) در اين زمينه مى فرماید:

«أنَا زَعِيمٌ بِثَلاث لِمَنْ أكَبَّ عَلَى الدُّنْيا: بِفَقْر لا غِناءَ لَهُ وَبِشُغْل لا فَراغَ لَهُ وَبِهَمّ وَحُزْن لاَ انْقِطاعَ لَهُ.

من ضامنم كسى كه خود را بر دنيا بيفكند سه چيز را دريافت خواهد داشت:

فقرى كه هرگز بى نيازى در آن نخواهد بود؛

وگرفتارى كه هرگز فراغتى ندارد،

غم و اندوهى كه هيچ گاه قطع نمى شود.

*****

منع: وبلاگ چهارده خورشید.