معجزه باغبانی در سلامت جسم و روان(باغبانی درمانی) – تماشای درختها و بازدید از فضاهای سبز و گل ها، نتایج درمانی فوقالعادهای دارند. برای مثال، بیمارهای بستری در بیمارستان که عمل جراحی راپشت سر گذاشتند و ازپشت پنجره به درختان محوطه بیمارستان نگاه میکنند سریع تر از بیمارهایی که تحت عمل جراحی قرارگرفتند و درمقابلشان دیوار است، بهبودی حاصل میکنند.
این دسته از بیمارها نه تنها مدت کوتاه تری را در بیمارستان میمانند، بلکه عوارض کمتری دارند و کمتر از مُسکن استفاده میکنند.
معجزه باغبانی در سلامت جسم و روان – باغبانی درمانی
تاریخچه باغ و باغبانیدرمانی
قدمت کاربرد باغ درمانی برای تسکین حالات روحی و احساسی به ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد در بین النهرین باستان برمیگردد.
حدود ۵۰۰ سال قبل ازمیلاد نیز مردمان ایران باستان باغهایی را ساختند تاحال روحی خود را بالذت بردن از زیبایی و رایحه گلها بهتر کنند.
پزشکهای مصر باستان برای افرادی که دچار بیماری روحی روانی بودند قدمزنی در اطراف یک باغ را تجویز میکردند.
این نخستین نشانه تاریخی از روش درمانی به کمک باغها در اسکندریه و مصر باستان است.
در قرون وسطی بیمارستان صومعه از گیاهان برای بهبود حال روحی بیمارهای افسرده و مالیخولیایی استفاده میکرد.
همچنین، باغها برای درمان ناخوشیهای جسمی و روانی کاربرد داشتند.
نخستین سند یافت شده از کاربرد باغ درمانی
گذراندن وقت با گیاهان و درختان حال ما را خوب میکند – داماش گیلان
برای معالجه بیمارهای روحی روانی مربوط به دهه ۱۸۰۰ میلادی است.
دکتر «بنیامین راش» نخستین کسی بود که عنوان کرد: “کار در مزرعه” نتایج مثبتی در معالجه بیماریهای روان دارد.
با کشف این واقعیت، بسیاری از بیمارستانهای دنیای غرب، باغبانی را برای معالجه بیماریهای روانی و ناتوانیهای رشدی تجویز کردند.
امروزه باغ و باغبانیدرمانی در بسیاری از کشورهای دنیا از جمله ژاپن، کره، هنگ کنگ، آلمان، ایتالیا، انگلستان، هند و سوئد رایج شدهاست.
بسیاری از دانشگاهها در این کشورها برنامههای آموزشی و پژوهشی باغدرمانی دارند.
سپری کردن زمان در باغها، تفریحی لذت بخش است و مزایایی بیشتر از آن چه ما تصور میکنیم برایمان دارد.
برای برخی از ما کاشتن گل و گیاه و مراقبت از درختان میوه، یک شغل یا انتخابی برای گذراندن اوقات فراغت فرح بخش است.
شاید اگر از فوایدی که علم از تأثیر باغبانی برسلامت جسم و روان ثابت کرده آگاه شویم، ساعتهای بیشتری از وقت خود را درباغها بگذرانیم.
مطالعات مشاهدهای نشان دادند افرادی که باغبانی میکنند سبزیجات و میوهجات بیشتری مصرف میکنند و وزن آنها متعادلتر است.
آیا افراد سالمتر به باغبانی گرایش دارند یا باغبانی بربهبود سلامت افراد نقش دارد؟ بدون شک رابطه مستقیمی بین باغبانی وافزایش کیفیت سلامت وجود دارد.
اینکه چرا گذراندن وقت با گیاهان و درختان حال ما را خوب میکند را شاید درنقش مهم گیاهان در تکامل انسان و ظهور تمدن دانست.
گونه انسان به طور ذاتی به سوی گیاهان جذب میشود، چون برای تامین غذا، سرپناه و دیگر ابزارهای بقا به آنها وابسته است.
“معجزه باغبانی در سلامت جسم و روان“
بسیاری از دانشگاهها اروپایی و آسیایی برنامههای آموزشی و پژوهشی باغدرمانی دارند
باغبانی درمانی
به استفاده از باغبانی برای بازگرداندن سلامتی به افراد و ارتقاء تندرستی
باغبانی فعالیتی است شامل یادگیری، برنامهریزی، خلاقیت و تحرک فیزیکی. باغبانی درمانی در قرن نوزدهم شکل گرفته است.
به همین دلیل است که پزشکها متناسب با وضعیت بیماران آن را به عنوان یک روش درمانی در برنامه روزانه یا هفتگی آنها میگنجانند.
مطالعات همچنین نشان دادند که باغبانی، سلامت روحی افرادی را که از بیماریهای مختلف رنج میبرند را بهبود میبخشد.
حتی افراد سالم نیز با باغبانی میتوانند روان خود را تقویت کرده و حال خوشی پیدا کنند.
تعامل با طبیعت، حتی در ساده ترین اشکال آن یعنی نظاره کردن درختها و فضاهای سبز، نتایج درمانی فوقالعادهای دارد.
افراد سالخوردهای که از بالکن خانهشان باغ مقابل را تماشا میکنند، چه دچار افسردگی باشند و چه نباشند، حوصله و خلق و خوی بهتری دارند.
راه رفتن افراد سالخورده در پارک و نشستن درآن علاوه بر برطرف کردن افسردگی، کیفیت خواب، قدرت تمرکز، آرامش خاطر و امیدواری آنها رابیشتر میکند.
درگروهی که از آلزایمر و زوال عقل رنج میبرند نیز علائمی مثل پرخاشگری و آشفتگی، خفیف میشود و نیاز آنها به مصرف دارو کمتر میشود.
افرادی که باغبانی میکنند به وضوح کاهش استرس، تنش و اضطراب را احساس میکنند. پژوهشها ثابت کردند که این فقط یک احساس نیست.
دراین افراد ترشح هورمون کورتیزول که در واکنش به استرس است کاهش مییابد. این نشانگر آسودگی فیزیکی بیشتر و رها شدن بدن از استرس است.
پژوهشگران «دانشگاه کلرادو بولدر»
این پژوهشگران از ۲۹۱ فرد بالغ با متوسط سن ۴۱ سال که کارشان باغبانی نبود خواستند در مطالعه آنها برای ارزیابی رابطه بین سلامت و باغبانی شرکت کنند.
بیش از یک سوم آنها اسپانیایی تبارهای ساکن ایالات متحده و بیش از نیمی از خانواده های کمدرآمد این کشور بودند.
آنها به دو گروه تقسیم شدند:
گروه باغبان و گروه کنترل. پس از سپری شدن سرمای بهاری، از نیمی از این افراد خواسته شد در یک باغ مشارکتی به باغبانی بپردازند.
نیمه دیگر آنها گروه کنترل را تشکیل دادند و باید یک سال صبر میکردند تا باغبانی را شروع کنند.
منظور از گروه کنترل، گروهی از افراد هستند که در یک آزمایش پزشکی درمانی شرکت کنند، اما داروی آزمایشی را دریافت نمیکنند
روی آنها شیوه درمانی آزمایشی اِعمال نمیشود تا با مقایسه آنها با گروه دریافتکننده تأثیر دارو یا روش درمانی معلوم شود.
پژوهشگران یک باغ مشارکتی را همراه با بذر و نهال به طور رایگان در اختیار گروه باغبان گذاشتند و یک دوره مقدماتی باغبانی برایشان برگزارشد.
یک باغ مشارکتی باغی است که به صورت دسته جمعی توسط شهروندان عادی مراقبت و اداره میشود.
از هر دو گروه به طور دورهای راجع به مواد مغذی دریافتی، سلامت روانی و وزنشان پرسش میشد.
با شروع پاییز، گروه باغبان به طور متوسط در روز 1.4 گرم بیشتر از گروه کنترل فیبر مصرف میکردند،
یعنی مصرف فیبر آنها حدود ۷ درصد افزایش یافته بود. پژوهشگران ملاحظه کردند که فیبر تأثیر عمیقی بر پاسخ التهابی و ایمنی بدن دارد.
فیبر درهمه عملکردهای بدن ما از نحوه سوخت و ساز مواد غذایی تامیزان سلامتی میکروبیوم روده و درابتلا به بیماریهایی مثل دیابت وسرطان تأثیر دارد.
توصیه پزشکها در میزان مصرف فیبر ۲۵ تا ۳۸ گرم در روز است، اما به طور متوسط هر فرد بالغ روزانه کمتر از ۱۶ گرم فیبر مصرف میکند.
حتی یک گرم افزایش مصرف فیبر در روز در سلامت نقش مؤثری دارد.
علاوه بر افزایش مصرف فیبر، میزان فعالیت فیزیکی گروه باغبان حدود ۴۲ دقیقه در هفته بیشتر شد.
توصیه کارشناسهای سلامت این است که هر فرد بالغ در هفته دست کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت جسمانی داشته باشد.
شرکت کنندگان درگروه باغبان در هفته دو یا سه بار به باغ مراجعه میکردند و توانستند ۲۸ درصد از این ۱۵۰ دقیقه را پر کنند.
تغییر دیگر در افراد گروه باغبان کاهش استرس و اضطراب بود.
این مطالعه تایید میکند که حتی باغبانهای تازه کار نیز میتوانند فایده این کار سرگرمکننده را در نخستین فصل شروع احساس کنند.
با کسب تجربه بیشتر و برداشت محصول بیشتر مزایای پرداختن به باغبانی بیشتر میشود.
افرادی که در باغهای مشارکتی فعالیت میکنند در یک فضای آرام سبزیجات و میوهجات مورد نیاز خود را کشت میکنند.
روشهای کشت و کار را از یکدیگر یاد میگیرند و ارتباطات اجتماعی آنها بیشتر میشود و این از دیگر نقاط مثبت باغبانی مشارکتی است.
افرادی که وقت خود رادر باغ ها میگذرانند بیشتر ازکسانی که با گل وگیاه در ارتباط نیستند اظهار تندرستی، سلامتی و آرامش بیشتری می کنند.
البته این فواید در مورد افرادی که فقط برای استراحت به باغها می روند و افرادی که در باغ کار میکنند یکسان نیست.
البته فقط دسترسی به فضای گل وگیاه کافی نیست وبه این معنا نیست که سالمتر هستند، بلکه استفاده ازآنها سطح سلامت افراد را تغییر میدهد.
شواهد روز افزون نیز حاکی از این است که زندگی در محلههای سرسبزتر برای سلامتی مفید است.
معجزه باغبانی در سلامت جسم و روان(باغبانی درمانی)
باغبانی و کووید-۱۹
زمانی که در بهار سال 2020 (فروردین 1399) به دلیل شیوع پاندمی “کووید- ۱۹” قرنطینه عمومی اعلام شد تا انتشار ویروس کرونا کنترل شود،
گزارشها از یک جنبش گسترده جهانی در باغبانی شهری خبر دادند.
مردم سراسر دنیا که مجبور بودند در خانه بمانند دست به کار شدند وبه کاشتن گلها وگیاهان معطر وسبزیجات در حیاطها و بالکنهای خود پرداختند.
اکنون که محدودیت برداشته شده مردم هنوز هم شاهد نقشی که باغبانی در زندگیشان داشته هستندو این کار را در برنامه روزانه زندگی خود قراردادند.
به باغبانی باید به عنوان یک نیاز برای سلامت عمومی نگاه شود.
مشاهدات میدانی درمراکز استان ها درکشور خودمان نشان دادکه از زمان شروع گشترش گل کاری شهری وافزایش پارک ها، احساس آرامش وصمیمت بین افراد بیشترشد.
پنج آسمان مدیر پرویز فروزانی
