رشدنقدینگی سیگنال نگران کننده برای اقتصاد ایران – حجم نقدینگی در سال گذشته رکورد زد و رشد سالانه ۵۷ درصدی را ثبت کرد. این حجم از نقدینگی، درون بازارهایی مثل طلا و خودرو غرق یا قفل نمیشود؛ بلکه معاملات مکرر در این بازارها صرفاً سرعت گردش پول را بالا میبرد و تورم را افزایش می دهد.
رشدنقدینگی سیگنال نگران کننده برای اقتصاد ایران است.
به گزارش پایگاه خبری پنج آسمان و به نقل از سایت اقتصاد25
ردپای نقدینگی ۱۵ هزار هزار میلیاردی در بازار طلا و خودرو
در-روزهای گذشته بانک مرکزی روایت جدیدی از ثبت رکورد حجم نقدینگی در سال ۱۴۰۴ ارائه کرده است.
براساس این آمار حجم نقدینگی کشور در پایان اسفند ۱۴۰۴ به بیش از ۱۵ هزار و ۵۸۰ هزار میلیارد تومان رسید؛
این رقم با رشد سالانه بیش از ۵۳ درصد همراه بود که یکی از بالاترین نرخهای رشد در دهههای اخیر است.
همزمان براساس آمار بانک مرکزی، پایه پولی نیز با عبور از ۲ هزار و ۱۹۰ هزار میلیارد تومان، رشد ۶۱.۵ درصدی را تجربه کرد.
رشد پایه پولی بهعنوان سوخت اولیه خلق اعتبار در شبکه بانکی، میتواند اثرات گستردهای بر اقتصاد داشته باشد.
درنگاه نخست، چنین افزایشی میتواند نشانهای مثبت از تأمین مالی تولید و سرمایهگذاری باشد،
اما بررسی رفتار بازارهای ارز، طلا و سکه، خودرو، مسکن و بورس نشان میدهد:
مسیر نقدینگی، بیش از آنکه به سمت بخشهای مولد حرکت کند، به بازارهای دارایی تغییر جهت داده است.
نقدینگی ۵۳ درصد رشد کرد؛ اما بازارها جلوتر دویدند
بررسی بازدهی بازارهای مختلف در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که بسیاری از داراییها رشدی فراتر از نقدینگی را تجربه کردند؛
یعنی غلبه انتظارات تورمی و رفتارهای سفتهبازانه در اقتصاد را نشان می دهد و حکایت از کاهش تولید دارد.
دربازار طلا، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از ۷ میلیون و ۸۱۹ هزار تومان در ابتدای سال ۱۴۰۴؛
با افزایشی بیش از ۱۰ میلیون تومانی به ۱۸ میلیون و ۳۰۵ هزار تومان در پایان سال رسید؛
یعنی-رشدی درحدود ۱۳۴ درصد. سکه نیز بازدهی مشابه داشت وبا افزایش حدود ۹۷ درصدی، از ۹۴ میلیون تومان به ۱۸۵ میلیون و ۵۰۰ هزارتومان رسید.
نقدینگی-رکورد زد؛ آینده تورم و قیمتها چه خواهد شد؟
در بازار ارز، دلار که سال ۱۴۰۳ را در سطح ۹۴ هزار و ۷۰۰ تومان به پایان رسانده بود؛
درآخرین روزهای سال ۱۴۰۴ به کانال ۱۴۹هزار تومان رسید؛ رشدی درحدود ۵۷ درصد که تقریباً همسطح با رشدنقدینگی، اما همچنان متاثر از انتظارات تورمی بود.
بازار مسکن، اگرچه نسبت به سایر بازارها رشد ملایمتری را تجربه کرد، اما همچنان از افزایش قیمت در امان نماند.
دادههای ثبتشده نشان میدهد قیمت مسکن در شهر تهران طی سال ۱۴۰۴ حدود ۳۲ درصد افزایش یافت.
این بازار همچنان بهعنوان محل پارک بلندمدت سرمایه شناخته میشود؛ که این روزها نیز رشد یکبارهای را توانست تجربه کند.
دربازار خودرو نیز شرایط متفاوت نبود. در حالی که تورم تولیدکننده حدود ۵۱ درصد اعلام شده؛
برخی خودروهای داخلی با افزایش ۷۰ تا ۱۲۰ درصدی قیمت کارخانهای مواجه شدند و دربازار آزاد نیزرشد قیمتها بهطور متوسط ۶۰ تا ۷۰ درصد برآوردمیشود.
بازار سرمایه، اما بازدهی کمتر از سایر بازارها داشت. شاخص کل بورس که در پایان سال ۱۴۰۳ در سطح ۲ میلیون و ۷۱۰ هزار واحد قرار داشت؛
در-پایان سال ۱۴۰۴ به حدود ۳ میلیون و ۷۱۳ هزار واحد رسید و بازدهی ۳۷ درصدی را ثبت کرد.
این-بازار نهتنها از رشد نقدینگی عقب ماند، بلکه فاصله قابل توجهی با سایر بازارهای دارایی نیز داشت.
رشدنقدینگی سیگنال نگران کننده برای اقتصاد ایران است.
سیگنال مهم بازارها؛ انتظارات جلوتر از پول حرکت کردند
بررسی میزان رشد بازارها نشان میدهد که در اغلب بازارها، رشد قیمتها از رشد نقدینگی پیشی گرفته است.
این-موضوع به معنای آن است که تنها افزایش حجم پول عامل رشد قیمتها نبوده؛
بلکه انتظارات تورمی، نااطمینانی اقتصادی و رفتارهای هیجانی نیز نقش تعیینکنندهای در این روند داشتند.
موضوعی که تماماً نشات گرفته از شرایط بیثبات سیاست بین الملل داشت.
درچنین شرایطی، نقدینگی به جای آنکه به سمت تولید، سرمایهگذاری و افزایش ظرفیت اقتصادی حرکت کند؛
به بازارهایی وارد شده که امکان حفظ ارزش دارایی را فراهم میکنند. این امرموجب تشدید تورم و شکلگیری حبابهای قیمتی در بخشهای مختلف اقتصاد شد.
چرا نقدینگی به تولید نمیرسد؟
واقعیت آن است که بازدهی بالاتر بازارهای دارایی، در کنار ریسکهای تولید در ایران که با هزار و یک مانع سیاسی و اقتصادی روبهروست؛
طولانی بودن دوره بازگشت سرمایه و محدودیتهای تامین مالی، موجب شده جذابیت سرمایهگذاری در بخش تولید کاهش یابد.
درنتیجه، بخش قابل توجهی از منابع پولی کشور به جای ورود به چرخه تولید، در بازارهایی مانند طلا، ارز، مسکن و خودرو گردش پیدا میکند.
البته سال هاست که اقتصاد تورمی ایران با آن مواجه است، کمبود منابع در تولید در کنار وفور نقدینگی در اقتصاد.
مساله فقط حجم پول نیست
باید توجه داشت که این حجم عظیم از نقدینگی، درون بازارهایی مثل طلا یا خودرو غرق یا قفل نمیشود؛
بلکه معاملات مکرر در این بازارها صرفاً سرعت گردش پول را بالا میبرد. ریالها در یک چرخه مداوم میان دلالان دست به دست میشوند؛
هر بار با خروج از یک بازار، سهمگینتر از قبل به بازار دیگری هجوم میبرند.
تا زمانی که ریسک تولید کاهش نیابد، این اقیانوس پول به جای رسوب در بخش مولد، به چرخدنده ویرانگر قیمتها در بازارهای دارایی تبدیل خواهد شد.
رشدنقدینگی سیگنال نگران کننده برای اقتصاد ایران
************
خبر مرتبط:
نظر کارشناس نرخ تورم در سال 1404
آقای صمدی(کارشناس بازار سرمایه)کارشناس اقتصادی معتقد است:
پیشبینی تورم بالا تنها به تصمیمات دولت بستگی دارد.
هرگونه ادعای مبنی بر اینکه تورم 30 یا 40 یا 50 درصد خواهد بود، صرفا یک حدس و گمان است و نمیتوان به عنوان یک تحلیل علمی به آن نگاه کرد.
پنج آسمان مدیر پرویز فروزانی
